De schilder van Bramberg

Midden in Bramberg am Wildkogel staat een huis waar ooit een bekende Oostenrijkse kunstschilder woonde.  We zijn er al meerdere keren voorbij gelopen maar nu ineens valt het me op. Hoe oud dit statige maar verder vrij kale huis is. De sierlijke tralies voor de kozijnen aan de begane grond en het koperen bord met de tekst naast de voordeur. We staan stil en onderwerpen het huis en de tekst op het bord aan onze kritische blik. Ik maak er een foto van om het thuis op te zoeken. 

Josef Stoitzner (1884–1951) was schilder, graficus en docent aan de kunstacademie in Wenen. Hij trouwde in 1909 met Anna Millinger uit Bramberg en raakte daardoor nauw verbonden met het Pinzgau. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verhuisde het gezin definitief van Wenen naar Bramberg. Zijn Weense atelier werd in 1944 bij een bombardement verwoest. 

Van 1944 tot aan zijn dood in 1951 woonde Stoitzner in het huis op de foto, precies zoals het bordje op de gevel vertelt. Ook zijn zoon, Josef Stoitzner-Millinger, die eveneens schilder en later universiteitsprofessor werd, woonde hier enkele jaren.

Bramberg was voor Stoitzner niet zomaar een woonplaats. Het dorp en het omringende Pinzgauer landschap werden een belangrijke inspiratiebron voor zijn werk. Hij schilderde er huizen, boerderijen, bergen en landschappen. Zelfs het ‘Herrnhaus Bramberg’ legde hij rond 1944 vast op doek. Zijn werken worden tegenwoordig nog altijd verhandeld; een schilderij van een boerderij in Bramberg met de Zwölferkogel bracht in maart 2026 bij het Dorotheum €23.400 op. 

Een mooi detail uit de verhalen over hem: in Bramberg kende men hem gewoon als ‘de Maler’. Hij trok eropuit om te schilderen en ruilde soms een kunstwerk tegen brandhout, eten of een warme maaltijd. 

En wie meer van hem wil zien: in Museum Bramberg is een deel van de eerste verdieping aan Josef Stoitzner gewijd, met schilderijen, tekeningen en zijn levensverhaal. 

Het schilderij heet ‘Bauernhof in Bramberg mit Zwolferkogel’. Het bergmassief op het schilderij heet de Zwolferkogel.

Zo grappig is dit altijd. Er jarenlang voorbij gelopen om het nu niet meer te kunnen zien. 
 

Home